ประเภท โครงสร้างบันได ในบ้านรูปแบบต่าง ๆ ข้อดีและข้อเสีย

ประเภท โครงสร้างบันได ในบ้านรูปแบบต่าง ๆ ข้อดีและข้อเสีย

ประเภท โครงสร้างบันได บันได เป็นหนึ่งในองค์ประกอบทางสถาปัตยกรรมที่สำคัญ เพราะนอกจากบันไดจะใช้เป็นทางสัญจรทางตั้งที่เชื่อมต่อระหว่างชั้นต่างๆ ของบ้านเข้าด้วยกันแล้ว บันไดยังเป็นส่วนหนึ่งของบ้านที่สามารถแสดงออกด้านความงาม และความประทับใจให้แก่ผู้อยู่อาศัย และผู้ที่มาเยี่ยมเยือน การออกแบบ หรือสร้างบันไดสักตัว โครงสร้างของบันไดเป็นสิ่งแรกที่ควรคำนึงถึง จากนั้นจึงค่อยเลือกรูปทรงของบันไดให้เข้ากับพื้นที่ที่มีอยู่ เช่น บันไดทางตรง บันไดหักฉาก บันไดหักกลับ หรือบันไดเวียน เป็นต้น จากนั้นจึงเลือกวัสดุปิดผิวต่างๆ ให้บันไดมีความสวยงาม

โครงสร้างของบันได โดยทั่วไปนั้นแบ่งออกเป็น 3 ประเภทหลักๆ คือ บันไดโครงสร้างคอนกรีตเสริมเหล็ก บันไดโครงสร้างไม้ และ บันไดโครงสร้างเหล็ก โดยที่บันไดโครงสร้างไม้ และบันไดโครงสร้างเหล็กจะมีลักษณะการก่อสร้างที่ใกล้เคียงกันจึงขออธิบายรวมอยู่ในหัวข้อเดียวกัน

1. บันไดโครงสร้างคอนกรีตเสริมเหล็ก

บันไดโครงสร้างคอนกรีตเสริมเหล็ก มักเป็นบันไดทึบ คือไม่สามารถมองลอดลูกตั้งไปได้ การก่อสร้างจะต้องมีการทำไม้แบบ และผูกเหล็กเสริม ก่อนที่จะเทคอนกรีต การก่อสร้างจึงใช้เวลามาก บันไดโครงสร้างคอนกรีตเสริมเหล็กแบ่งเป็น 3 รูปแบบหลักๆ คือ

1.1 บันไดท้องเรียบ – เป็นบันไดโครงสร้างคอนกรีตเสริมเหล็กที่มีท้องบันไดเรียบ เป็นบันไดแบบพื้นฐานที่สร้างง่ายที่สุด ช่างทั่วไปมีความชำนาญในการสร้าง

1.2 บันไดพับผ้า – เป็นบันไดโครงสร้างคอนกรีตเสริมเหล็กที่มีท้องบันไดเป็นหยักไปตามขั้นบันได เป็นบันไดที่มีมิติมากกว่าบันไดท้องเรียบ การก่อสร้างทำได้ยากกว่า เนื่องจากจะช่างจะต้องตีไม้แบบเป็นหยักที่ท้องบันได ทั้งนี้ยังมีบันไดพับผ้าที่มีแม่บันไดทำหน้าที่เป็นคานช่วยรับน้ำหนัก ซึ่งอาจจะอยู่กลาง หรือริมบันไดก็ได้ บันไดพับผ้าแบบมีแม่บันไดนี้สามารถลดความหนาของลูกตั้งและลูกนอนได้ เนื่องจากมีแม่บันไดรับน้ำหนักแล้ว

 

1.3 บันไดลอย – เป็นบันไดโครงสร้างคอนกรีตเสริมเหล็ก ที่ยื่นเฉพาะลูกนอนบันไดออกมาจากผนัง เหมือนขั้นบันไดแต่ละขั้นลอยได้ ซึ่งจริงๆ แล้วจะมีแม่บันไดคอนกรีตเสริมเหล็กซ่อนอยู่ในผนัง

 

2. บันไดโครงสร้างไม้ และบันไดโครงสร้างเหล็ก

 

บันไดโครงสร้างไม้ และบันไดโครงสร้างเหล็กสามารถแบ่งออกเป็น 2 รูปแบบหลักๆ ตามลักษณะแม่บันได

2.1 แม่บันไดขนาบข้างขั้นบันได – เป็นบันไดที่มีแม่บันไดอยู่ขนาบข้างขั้นบันไดทั้งสองฝั่ง โดยที่ลูกนอนบันไดยึดติดโดยตรงกับแม่บันได หากเป็นบันไดไม้จะใช้สลักหรือตะปูยึด ส่วนบันไดเหล็กจะใช้การเชื่อมหรือยึดด้วยสกรู

 

2.2 แม่บันไดอยู่ใต้ขั้นบันได – เป็นบันไดที่มีแม่บันไดอยู่ใต้ขั้นบันได โดยที่บันไดจะมีพุกบันไดทำหน้าที่ยึดลูกนอนที่วางขนานกับพื้น ให้เข้ากับแม่บันไดที่วางเอียง แม่บันไดที่วางใต้ขั้นบันไดนี้มีได้ตั้งแต่ 1 ตัวขึ้นไป อาจวางตรงกึ่งกลางบันได หรือวางสองข้างของบันไดก็ได้

 

จะเห็นได้ว่าโครงสร้างของบันไดมีหลากหลายรูปแบบ สามารถเลือกใช้ได้ตามความชอบ และงบประมาณที่มีอยู่ โดยโครงสร้างของบันไดในแต่ละรูปแบบนั้นก็มีการออกแบบรายละเอียดที่แตกต่างกันออกไป ซึ่งควรที่จะปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ ทั้งสถาปนิก และวิศวกร เพื่อที่จะได้บันไดที่มีทั้งความแข็งแรง และความสวยงามเข้ากับดีไซน์ของบ้านเราได้อย่างลงตัว

 

รูปแบบของบันไดโดยทั่วไป มีกี่แบบกันนะ

1. บันไดช่วงเดียว, บันไดทางตรง (single flight / straight run) เป็นบันไดที่ไม่มีการเลี้ยวหรือโค้ง เหมาะกับบ้านที่มีหน้าแคบแต่ทรงยาว และสามารถใช้โครงสร้างให้เป็นประโยชน์ได้ เช่น เป็นตู้วางหนังสือ ถ้าบ้านของคุณมีความสูงระหว่างพื้นสองชั้นเยอะ ควรมีชานพักตรงกลางเพื่อความปลอดภัย บันไดทางตรงค่อนข้างจะเล่นลูกเล่นได้เยอะ ทั้งในเรื่องโครงสร้าง วัสดุ ราวบันได เพราะค่อนข้างเป็นบันไดที่ปลอดภัย ประหยัดพื้นที่ และดูเรียบง่ายที่สุด

2. บันไดแบบหักฉากหรือบันไดรูปตัวเอล (L-Shaped stair)ลักษณะบันไดเลี้ยวเป็นมุมฉาก 90 องศา แบ่งเป็นบันไดสองช่วง โดยมีชานพักคั่นกลาง จานวนขั้นของบันไดช่วงแรกกับช่วงที่สองไม่จาเป็นต้องเท่ากันก็ได้ แล้วแต่พื้นที่ที่เอื้ออานวย ซึ่งถ้าต้องการประหยัดพื้นที่อีก บางบ้านจะเลือกใช้บันไดที่คล้ายบันไดแบบหักฉาก แต่บริเวณชานพักจะใช้ขั้นบันไดรูปลิ่มแทน เหมาะกับบ้านที่ต้องการความต่อเนื่องของพื้นที่ในการใช้บันได หรือพื้นที่ไม่พอต่อการใช้บันไดตัว L

3. บันไดแบบหักกลับ(Return stair) เป็นบันไดแบบหักกลับ 180 องศา จะพบเห็นได้ในบ้านส่วนใหญ่ เหมาะกับบ้านที่มีลักษณะแปลนแต่ละชั้นเหมือนๆกัน

4. บันไดแบบโค้งวงกลม เป็นบันไดแบบโค้งวงกลมเมื่อมองจากด้านบน เหมาะกับบ้านที่มีพื้นที่ขนาดใหญ่ ซึ่งเป็นบันไดที่มีการเปิดมุมมองให้ผู้เดินเห็นพื้นที่ต่างๆ ภายในบ้านได้มากที่สุด มักตั้งอยู่ในโถงหน้าบ้านใหญ่ๆ ที่ดูเป็นทางการ

 

5. บันไดแบบเกลียวหรือบันไดเวียน(Spiral stair) เหมาะกับบ้านที่ต้องการประหยัดพื้นที่ใช้สอย สมัยก่อนบันไดแบบนี้จะไม่นิยมใช้เป็นบันไดหลักของบ้าน แต่จะใช้เฉพาะจุดที่พื้นที่ไม่พอต่อการทาบันไดแบบอื่นๆ แต่ปัจ จุบันก็มีคนทาดีไซน์เก๋ๆจนเป็นบันไดหลักได้ แต่อาจจะไม่สะดวกในการใช้งาน

6. บันไดลิง ใช้เป็นทางหนีไฟในโรงงาน ควรมีราวจับ 2 ข้าง สูงไม่เกิน 4 m ใช้เป็นบันไดหลักไม่ได้

 

กระบวนการผลิตบันไดไม้จริงในปัจจุบัน มีการพัฒนาเทคโนโลยีในการผลิตบันไดไม้จริง โดยการใช้ชิ้นไม้หรือเศษไม้เข้ามาในกระบวนการผลิต ทดแทนการใช้ไม้เต็มแผ่นชิ้นเดียวที่หายาก (ลดการสูญเสียไม้จริงโดยไม่จำเป็น)

ข้อดีของบันไดไม้จริง ทำไมถึงเป็นที่นิยมใช้ในปัจจุบัน

บันไดไม้จริงผิวหน้ามีความสวยงามของลายไม้ธรรมชาติ
มีความแข็งแรงด้วยคุณสมบัติของไม้เนื้อแข็ง
ข้อจำกัดของบันไดไม้จริง คืออาจมีการโก่งตัวของบันไดหลังการใช้งาน มีการพัฒนากระบวนการผลิตบันไดไม้จริงให้ทันสมัย เพื่อแก้ปัญหาการโก่งตัว

บันไดไม้จริงเอ็นจิเนียร์เป็นการพัฒนากระบวนการผลิตเพื่อผลิตบันไดที่ตอบโจทย์การการใช้งานและการออกแบบ

บันไดไม้จริงเอ็นจิเนียร์ปิดผิว (Engineering wood stairways) หรือบันไดไม้ประสาน (Solid jiont stairways) เป็นการประกอบขึ้นรูปบันไดด้วยเทคโนโลยีใหม่เป็นการพัฒนาการผลิตบันได เพื่อทดแทนการใช้ไม้จริงทั้งชิ้น(Solid stairways) ที่มีปัญหาการโก่งตัวหลังการใช้งาน
บันไดไม้จริงเอ็นจิเนียร์ปิดผิว (Engineering wood stairways) การประกอบขึ้นรูปในส่วนโครงสร้างและปิดผิวไม้จริง ป้องกันการโก่งตัวของบันได และยังทำให้สามารถผลิตบันไดชิ้นเดียว ที่มีขนาดความกว้างและความยาวสูงสุดได้ 3.5เมตร ความหนาของบันไดสูงสุด 10เซนติเมตร
ช่วยเพิ่มขนาดของบันไดให้มีขนาดความกว้าง ความยาว และความหนา ให้ผลิตได้ตามขนาดที่ต้องการ เพิ่มทางเลือกในการออกแบบ

3 ชนิดรูปแบบบันไดไม้จริง แบ่งตามการประกอบขึ้นรูปในชั้นโครงสร้างของบันได

1. บันไดไม้จริงทั้งชิ้น (Solid Wood Stairways)
ผลิตจากท่อนไม้จริง นำมาแปรรูปเป็นแผ่นไม้ ผ่านกระบวนการอบ หลังจากนั้นนำมาตัดเป็นขนาดบันไดลูกนอนและชานพักที่กำหนด กระบวนการทำสีผิวหน้าบันไดใช้สีย้อมไม้ในการทำสี เคลือบสีด้วยสีเคลือบยูริเทนแบบเงาหรือด้าน
ข้อดีของบันไดไม้จริง
มีความแข็งแรง กระบวนการผลิตทำได้ง่าย สามารถใช้ชิ้นไม้ที่มีตัดลูกนอนและชานพักตามขนาดได้เองที่หน้างาน
ข้อด้อยของบันไดไม้จริง
บันไดไม้จริงต้องผ่านกระบวนการอบไม้ และคัดสรรไม้ที่ดี เพื่อลดการโก่งตัวของบันไดไม้หลังการใช้งาน เนื่องจากเป็นไม้ธรรมชาติ100% แม้จะมีการควบคุมคุณภาพและกระบวนการผลิต ทำให้ไม่สามารถควบคุมการโก่งของบันไดได้100% หลังการใช้งาน
สำหรับชานพักบันไดที่มีขนาดใหญ่ จะไม่สามารถใช้ไม้ชานพักบันไดแบบชิ้นเดียวได้ ต้องใช้ไม้จริงทำรางลิ้นมาประกอบเป็นชานพักบันได

2. บันไดไม้จริงเอ็นจิเนียร์ (Engineering Wood Stairways)

เป็นการใช้ชิ้นไม้เนื้อแข็งที่ผ่านกระบวนการอบ ประกอบขึ้นรูปด้วยเทคโนโลยีที่ทันสมัย ประกอบเป็นส่วนโครงสร้างบันได หลังจากนั้นปิดผิวด้วยไม้จริงที่เลือก (ไม้เมอรูนัท ไม้โอ๊ค ไม้สัก ไม้แดง)

ผิวหน้าไม้จริงมีความหนา 3-5 มิล ผิวหน้าของบันไดไม้เอ็นจิเนียร์มีความสวยงามด้วยลายไม้จริง ที่ผ่านการคัดลายต่อให้เรียบเสมอกันเสมือนไม้ชิ้นเดียวเต็มแผ่น กระบวนการทำสีผิวหน้าบันไดใช้สีย้อมไม้ในการทำสี เคลือบสีด้วยสีเคลือบยูริเทนแบบเงาหรือด้าน

ข้อดีของบันไดไม้จริงเอ็นจิเนียร์

บันไดไม้จริงเอ็นจิเนียร์มีราคาถูกกว่าบันไดไม้จริงทั้งชิ้น
มีความแข็งแรงคงทน ทนต่อความชื้นและแรงกระแทกสูง
ส่วนโครงสร้างบันไดไม้จริงเอ็นจิเนียร์ ใช้ไม้ชิ้นในการประกอบช่วยลดการใช้ไม้จริงทั้งชิ้นที่มีราคาสูง
ลดการสูญเสียของไม้ธรรมชาติ นำมาใช้ให้เกิดประโยชน์
การประสานชิ้นไม้ส่วนโครงสร้างของบันไดไม้จริงเอ็นจิเนียร์ช่วยลดการโก่งตัวของไม้บันไดหลังการใช้งาน
ข้อด้อยของบันไดไม้จริงเอ็นจิเนียร์
บันไดไม้จริงเอ็นจิเนียร์มีราคาสูงกว่า เมื่อเทียบราคากับบันไดไม้ยางพาราประสาน

3. บันไดไม้จริงประสาน

เป็นการใช้เทคโนโลยีขึ้นรูป ด้วยการประสานชิ้นไม้ขนาดความกว้าง 4-5CM ขึ้นรูปเป็นขนาดลูกนอนและชานพัก ผิวหน้าบันไดไม้ประสานเป็นชิ้นไม้ต่อประสานลักษณะเหมือนไม้ปาร์เก้

บันไดไม้จริงประสานที่นิยมใช้ปัจจุบันคือไม้ยางพารา ซึ่งมีราคาถูกและหาวัตถุดิบได้ง่ายกว่าไม้เนื้อแข็ง บันไดไม้ยางพาราประสานมีสีอ่อนขาวครีมทำสีได้ง่าย กระบวนการทำสีผิวหน้าบันไดไม้ยางพาราประสาน ใช้สีย้อมไม้ในการทำสี และเคลือบผิวหน้าสุดท้ายด้วยสีเคลือบยูริเทนแบบเงาหรือด้าน

ข้อดีของบันไดไม้ยางพาราประสาน

บันไดไม้ยางพาราประสานมีราคาถูกกว่าบันไดไม้จริงและบันไดไม้จริงเอ็นจิเนียร์ ด้วยการที่ผลิตจากไม้ยางพาราซึ่งมีราคาถูก
สีของบันไดไม้ยางพาราประสานเป็นสีขาวครีม สามารถย้อมสีได้ทุกเฉดสี จะนิยมทำสีให้เข้ากับพื้นไม้ชั้นสอง
บันไดไม้ยางพาราประสานมีความทนทานต่อแรงกระแทกและรอยขีดข่วนได้มากกว่าบันไดปิดผิวลามิเนต

ข้อด้อยของบันไดไม้ยางพาราประสาน บันไดไม้ยางพาราประสานเป็นการประสานของชิ้นไม้ที่มีขนาดเล็ก ขึ้นรูปประสานกันเป็นแผ่น ทำให้ผิวหน้าจะเห็นเป็นรอยต่อของการประสานชิ้นไม้
เหมือนไม้ปาร์เก้ ความสวยงามของผิวหน้าจะไม่เป็นชิ้นเดียวเหมือนบันไดไม้จริงเอ็นจิเนียร์และไม้จริงทั้งชิ้น

ข้อดีและข้อแตกต่าง 6ชนิดบันไดที่นิยมใช้ในปัจจุบัน

บันได บ้านที่นิยม ใช้ในปัจจุบันแบ่งเป็น 6 ชนิดบันได แบ่งตามวัสดุที่นำมาประกอบบันไดและกระบวนการผลิตบันไดเป็น 2 ประเภทหลักคือ

บันไดที่ใช้ไม้จริงเป็นส่วนประกอบหลัก กระบวนการผลิตเป็นการใช้ไม้จริงทั้งชิ้นมาตัดเป็นบันไดทั้งชิ้น หรือใช้ไม้จริงชิ้นเล็กมาประกอบกันเป็นชิ้นบันไดที่กำหนด

1. บันไดไม้จริง (ผลิตจากท่อนไม้จริง นำมาตัดเป็นบันไดทั้งชิ้น)
2. บันไดไม้จริงเอ็นจิเนียร์ (ผลิตจากชิ้นไม้เนื้อแข็ง ประกอบเป็นชิ้นบันได ปิดผิวหน้าชนิดไม้จริงที่กำหนด)
3. บันไดไม้ยางพาราประสานขึ้นรูป (ผลิตจากชิ้นไม้ยางพารา ประกอบเป็นชิ้นบันได)
บันไดที่ใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่ในการขึ้นรูป กระบวนการผลิตเป็นการนำชิ้นไม้จริงมาแปรรูปเป็นผงไม้และนำไปผสมกับซิเมนต์ อัดแน่นประกอบขึ้นรูปเป็นชิ้นบันไดที่กำหนด ปิดผิวหน้าด้วยลามิเนต
4. บันไดMDFปิดผิวลามิเนต (ผลิตจากผงไม้ผสมกาวกันชิ้น ขึ้นรูปด้วยความหนาแน่นสูงเป็นชิ้นบันได ปิดผิวหน้าด้วยลามิเนตลายไม้ตามกำหนด)
5. บันไดวีว่าบอร์ดปิดผิวลามิเนต (ผลิตจากผงไม้ผสมซิเมนต์(วีว่าบอร์ด) ขึ้นรูปด้วยความหนาแน่นสูงเป็นชิ้นบันได ปิดผิวหน้าด้วยลามิเนตลายไม้ตามกำหนด)
6. บันไดไม้เทียมไฟเบอร์ซิเมนต์ (ผลิตจากไฟเบอร์ผสมซิเมนต์ ทำการขึ้นรูปเป็นชิ้นบันไดไฟเบอร์ ผิวหน้าเป็นลายไม้จากการขึ้นรูปแผ่นบันได)

รับออกแบบบ้าน

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *